18/04/2016

Kiedy konieczna jest nagła pomoc psychiatry?

Nagły przypadek psychiatrycznyZasadniczo we wszelkich sytuacjach, kiedy mamy wątpliwości, czy ktoś z naszych bliskich nie przejawia zachowań mogących świadczyć o zaburzeniach psychicznych, warto skorzystać z możliwości konsultacji psychiatrycznej. Są jednak sytuacje, kiedy taka wizyta jest pilna i bezwzględnie konieczna.

  1. Myśli i zamiary samobójcze

Mitem jest, że jeśli ktoś mówi o samobójstwie to znaczy, że tego nie zrobi. W praktyce większość osób, które dokonują prób samobójczych, nie jest do tego absolutnie przekonana i wcześniej poszukuje jakiś form pomocy. Rzeczywiście zdarzają się osoby, z pewnymi cechami osobowości, które dość często mówią o samobójstwie lub podejmują niegroźne próby, mające na celu bardziej zmniejszenie napięcia niż faktyczne odebranie sobie życia. Do końca jednak nigdy nie wiemy, czy wygłaszane groźby samobójcze tym razem nie będą na poważnie, albo czy podjęta próba, mimo nawet innych zamiarów, nie okaże się skuteczna. Dlatego zasadą powinno być traktowanie wygłaszanych myśli i zamiarów samobójczych w każdym przypadku jako stan wymagający pilnej rozmowy z lekarzem psychiatrą. W tym kontekście możemy wyróżnić kilka typów myśli czy wypowiadanych treści, uszeregowanych według rosnącego zagrożenia, jakie ze sobą niosą:

  • poczucie, że życie straciło sens, brak nadziei na poprawę sytuacji,

  • poczucie, że chciałoby się przestać żyć, umrzeć w wyniku wypadku lub choroby,

  • myśli dotyczące tego, że można się zabić,

  • konkretne zamiary, plany, w jaki sposób i kiedy można dokonać samobójstwa.

  1. Zachowania agresywne

Jeżeli u kogoś z naszych bliskich pojawią się zachowania mogące zagrażać naszemu zdrowiu lub życiu. Mogą to być groźby pobicia, odebrania życia, lub konkretne zachowania agresywne, jak m. in. szarpanie, bicie, kopanie, rzucanie przedmiotami.

  1. Zagrażające życiu zachowania zdezorganizowane, nielogiczne, chaotyczne

Przykładem może tu być bezładne przebieganie przez ruchliwą ulicę, wychodzenie na barierkę na balkonie, czy na dach budynku.

  1. Zespół abstynencyjny powikłany majaczeniem

Występuje u osób długotrwale uzależnionych od alkoholu, które w ostatnim czasie przez wiele dni, tygodni, czy miesięcy spożywały alkohol, a następnie doszło do jego odstawienia. W takim przypadku może pojawić się silne pobudzenie, często z lękiem, agresją, halucynacje wzrokowe. W przebiegu tego stanu zdarzają się także napady padaczkowe.

Co możemy zrobić?

Jeśli będziemy świadkiem bądź uczestnikiem jednej z wymienionych sytuacji, należy w pierwszej kolejności zadbać o własne bezpieczeństwo, następnie podjąć kroki w celu zapewnienia jak najszybciej możliwości oceny psychiatrycznej bliskiej nam osoby. W pierwszej kolejności możemy zwykłą spokojną rozmową spróbować namówić na wizytę u psychiatry. Szczególnie w sytuacji wypowiadanych myśli i zamiarów samobójczych, często zdarza się, że pacjenta udaje się przekonać i sam zgadza się na wizytę u psychiatry. Jeśli nie ma możliwości poprowadzenia spokojnej rozmowy, ani dobrowolnego doprowadzenia bliskiej nam osoby do lekarza, należy wezwać Pogotowie Ratunkowe, lub w przypadku znacznego pobudzenia z agresją, także Policję.

W Gdańsku całodobową pomoc otrzymamy na Izbie Przyjęć Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. Prof. T. Bilikiewicza, ul. Srebrniki 17.

Jeżeli jest taka możliwość powinniśmy udać się najpierw do lekarza psychiatry po skierowanie, jednak nie zawsze jest na to czas, w przypadkach szczególnie pilnych, wiążących się z zagrożeniem życia, możemy pojechać bezpośrednio do Szpitala.

Co dalej?

Jeżeli lekarz psychiatra stwierdzi konieczność hospitalizacji, zgodnie z przepisami powinna się ona odbyć za zgodą badanej osoby. Są jednak sytuacje kiedy możliwe jest przyjęcie do Szpitala nawet bez wymaganej zgody, jednak zawsze będzie to ostateczność i jest to obwarowane dodatkowymi przepisami. Zgodnie wprowadzoną w 1994 r. Ustawą O Ochronie Zdrowia Psychicznego, Art. 23.:

  1. Osoba chora psychicznie może być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez zgody wymaganej w art. 22 tylko wtedy, gdy jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób.

  2. O przyjęciu do szpitala osoby, o której mowa w ust. 1, postanawia lekarz wyznaczony do tej czynności po osobistym jej zbadaniu i zasięgnięciu w miarę możliwości opinii drugiego lekarza psychiatry albo psychologa.

  3. Lekarz, o którym mowa w ust. 2, jest obowiązany wyjaśnić choremu przyczyny przyjęcia do szpitala bez zgody i poinformować go o jego prawach.

  4. Przyjęcie do szpitala, o którym mowa w ust. 1, wymaga zatwierdzenia przez ordynatora (lekarza kierującego oddziałem) w ciągu 48 godzin od chwili przyjęcia. Kierownik szpitala zawiadamia o powyższym sąd opiekuńczy miejsca siedziby szpitala w ciągu 72 godzin od chwili przyjęcia.

  5. Czynności, o których mowa w ust. 2, 3 i 4, odnotowuje się w dokumentacji medycznej.

Ustawa ta została wprowadzona m. in. w celu ochrony interesów i godności osób przyjmowanych i leczonych w Szpitalach Psychiatrycznych. Przytoczony wyżej artykuł oznacza, że przyjęcie pacjenta bez wymaganej zgody może mieć miejsce jedynie w przypadku jeśli zostaną stwierdzone konkretne objawy choroby psychicznej oraz lekarz będzie posiadał informacje, że badany może bezpośrednio zagrażać swojemu życiu lub życiu i zdrowiu innych osób. Jeżeli zostanie zachowany drugi warunek, ale lekarz będzie miał wątpliwości czy faktycznie dana osoba wykazuje objawy choroby psychicznej, może zastosować inny art., w tej sytuacja pacjent przyjmowany jest na obserwację, której czas nie może przekroczyć 10 dni. Mówi o tym Art. 24:

  1. Osoba, której dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że z powodu zaburzeń psychicznych zagraża bezpośrednio swojemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, a zachodzą wątpliwości, czy jest ona chora psychicznie, może być przyjęta bez zgody wymaganej w art. 22 do szpitala w celu wyjaśnienia tych wątpliwości.

  2. Pobyt w szpitalu, o którym mowa w ust. 1, nie może trwać dłużej niż 10 dni.

  3. Do przyjęcia do szpitala, o którym mowa w ust. 1, stosuje się zasady i tryb postępowania określony w art. 23.

Jeżeli przyjęcie do Szpitala będzie miało miejsce na mocy, któregoś z wymienionych artykułów, wymagane jest jego zatwierdzenie przez ordynatora lub innego lekarza psychiatrę kierującego oddziałem. W ciągu 72 godzin powiadamiany jest Sąd Opiekuńczy. Następnie sędzia w ciągu 48 godzin od zawiadomienia przychodzi z wizytą do pacjenta i wszczynane jest postępowanie sprawdzające, czy Szpital przyjmując pacjenta nie dokonał nadużycia (powoływany jest biegły psychiatra i ma miejsce rozprawa sądowa, w której pacjent ma prawo uczestniczyć jako świadek).

Zgodnie z art. 45 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, jeżeli podczas wizytacji sędzia stwierdzi, że pobyt tej osoby w szpitalu psychiatrycznym jest bezzasadny, zarządza natychmiastowe jej wypisanie ze szpitala i wnosi o umorzenie postępowania